Lightless, door C.A. Higgings

Het ruimteschip Ananke heeft de opdracht om een geheime technologie te testen voor de politiestaat genaamd System. Twee insluipers worden betrapt als ze proberen de computer te saboteren. Gaandeweg leren we de insluipers, de bemanning en de kunstmatige intelligentie die het schip bestuurt beter kennen en hun motieven begrijpen.

Verschillende verhaallijnen komen in het boek bij elkaar en lijken elkaar soms bijna te beïnvloeden. Er is enige symboliek, soms wat zwarte humor, wat actie maar het verhaal drijft vooral op de spanning en de mogelijke uitkomsten.

Persoonlijk vind ik het sterk en pakkend geschreven, zeker voor een debuutroman. Het is geen space opera gevuld met snelle actie. (Niet dat dat moet, maar als je daarnaar op zoek bent dan is Lightless niet het antwoord.) De karakters en de achtergrond van de maatschappij worden stukje bij beetje verder uitgediept en zetten de lezer aan zelf te beslissen wat goed of slecht is.

Vanwege de kunstmatige intelligentie en de beperkte setting enigszins vergelijkbaar met 2001: A space odyssey maar de focus ligt niet hier niet alleen op de computer; minstens zo belangrijk is verhaal in het verhaal, over System en de mensen die erin opgegroeid zijn.

Interessante maar niet al te geloofwaardige ontwikkeling van de AI maar dat mag de pret niet drukken. Ik vond Lightless een zeer goed boek en een verrijking voor het genre omdat de nadruk niet op de scifi ligt, terwijl deze wel een voorwaarde is – hoewel dat misschien pas in de volgende twee delen van de trilogie tot uitdrukking komt.

Advies: lezen als je van thrillers houdt en niet per se op zoek bent naar space opera.

Use of weapons (Culture 3), door Iain M. Banks

Deel drie van de Culture-serie. We krijgen weer een inkijkje in de maatschappij zoals Banks die voor zich ziet: alles kan, alles mag en alles is goed en wat niet goed is, dat zien we liever niet maar laten we opknappen door figuren zoals Cheradenine Zakalwe.

Use of weapons is een boek waar je je aandacht bij moet houden: er lopen twee verhaallijnen door elkaar heen en de ene loopt van achter naar voor dus het kan verwarrend zijn als je even niet oplet.

Fraaie beschrijvingen van Banks’ visie op de toekomst, zwarte humor en de voor Banks’ kenmerkende lugubere ideeën over de combinatie van vergevorde biotechnologie, zoals een ‘injured party’, waarbij alle gasten een tijdelijke verminking hebben, zoals ogen die uit hun kassen hangen of ontbrekende ledematen. Of een strafsysteem waarbij de gestrafte een ziekte krijgt toegewezen van een ernst die afhankelijk is van de ernst van de misdaad.

Advies: prima boek voor op vakantie en/of als je andere boeken van de Culture-serie ook leuk vond.

If only, door Stephen Vizinczey

De langzame rit naar boven is in de achtbaan nooit het boeiendste gedeelte. Het mechanisme tilt het treintje ratelend naar boven, verder, verder, tot het steeds trager tikt en je vermoedt dat je nu toch wel bijna boven bent.

Bij If only duurde het trage stuk naar boven zó lang dat ik dacht dat dit het tempo van het hele boek was en dat het één lange klaagzang was op het leven van een man die te vaak de verkeerde beslissingen heeft genomen en daar steeds meer spijt van krijgt. Zó lang dat ik het boek weg wou leggen en er niet meer in verder wilde gaan, iets wat ik bijna nooit doe.

Ik weet niet meer precies hoe ik bij If only was gekomen of wie me het had aangeraden maar het stond op mijn scifi-lijst. Ik begon me af te vragen of het daar terecht op stond.

Uiteindelijk kwam het treintje bovenaan tot stilstand en eindigde deel 1.

Deel 2 is beter te verteren, heeft wat meer humor en meer avontuur. Let wel: deel 1 is nodig om 2 te begrijpen en waarderen. Maar vanaf daar begint het eigenlijk. Echte scifi is het niet (eerder fantasy): er is weinig technologie te bekennen en het gaat meer over de impact, de verandering dan over hoe dat precies werkt. Om geen spoilers te schrijven zal ik niets over de inhoud verklappen, maar ik vond de manier waarop Vizinczey het onderwerp benaderde lijken op oude scifi van bijvoorbeeld A.E. van Vogt en Poul Andersons Brain Wave.

Deel 1 had van mij korter gemogen maar de schrijfstijl is toegankelijk dus je leest er vlot doorheen. Het geheel was vermakelijk en bevredigend, met wraak, humor en wat feel-good.

Advies: lezen tussen twee dikke pillen van Asher door of zo.

The book of strange new things, door Michel Faber

Michel Faber is wat je noemt een wereldburger: geboren in Nederland, opgegroeid in Australië, woont tegenwoordig in Schotland. Zoals hij nationaliteit overschrijdt, zijn zijn boeken ook moeilijk te vangen in één genre. Overkoepelende thema’s zijn tegenstellingen, verandering en het fenomeen dat een geschiedenis verschillende verhalen kan hebben. Sowieso boeiende verhalen dus.

In The book of strange new things wordt pastoor Peter Leigh, een man met een verleden, naar de planeet Oasis gestuurd om de lokale bevolking, waarover maar weinig bekend is, het woord te gaan brengen. Zijn vrouw blijft op Aarde achter en ze houden contact door brieven, een soort interplanetair emailsysteem dat alleen tekst toestaat.

Deze roman gaat in op het karakter van de hoofdpersonages tegen een scifi-achtergrond. Voor scifi-liefhebbers is er wel het een en ander te halen maar het boek drijft er niet op – het had net zo goed een historische roman kunnen zijn: man en vrouw gescheiden door een verre reis; hoewel de scifi echt wel wat toevoegt.

Het zal wel aan mij liggen en laat het je er absoluut niet van weerhouden dit boek te lezen, maar de ondertitel die bij het lezen constant door mijn hoofd zweefde, was Don Camillo op de maan.

Grappig en treffend voorbeeld van mijn typering van Fabers genre-overkoepeling: Google Play biedt het boek aan met een andere kaft dan mijn versie.

Advies: lezen: het is goed voor je.

The book of strange new things werd mij aangeraden door @_katrijn en geleend door @EvelineFM, waarvoor mijn dank.